Nie, prezydent Chorwacji nie ma uprawnień, by decydować o szczepieniach

Copyright © AFP 2017-2021. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Setki udostępnień zyskały posty twierdzące, że prezydent Chorwacji zapowiedział zakończenie programu szczepień przeciwko Covid-19. Autorzy postów wyciągają taki wniosek na podstawie niedawnej wypowiedzi prezydenta Zorana Milanovica. Jednak bliższa analiza jego słów nie potwierdza żadnej zapowiedzi końca programu szczepień przeciwko Covid-19 w tym kraju należącym do Unii Europejskiej. Co więcej, według chorwackiej konstytucji prezydent nie posiada odpowiednich uprawnień by podejmować takie decyzje. Decyzja w sprawie szczepień należy do rządu, a chorwackie ministerstwo zdrowia potwierdziło, że nie kończy programu szczepień przeciwko Covid-19. Wyjaśniamy.

„Prezydent Chorwacji zapowiada zakończenie szczepień” - brzmi tytuł publikacji z 22 września na blogu o nazwie „Kancelaria Lega Artis”. Już pisaliśmy na początku września o tym blogu w związku z fałszywym twierdzeniem, że pandemia Covid-19 w Polsce została prawnie uznana jako zakończona.

Zrzut ekranu z posta na Facebooku z wypowiedzią prezydenta Chorwacji ( AFP 27.09.2021 r / )



Do niektórych postów o rzekomej wypowiedzi na temat szczepień prezydenta Chorwacji dołączone jest nagranie z jego spotkania z dziennikarzami 10 września 2021 r.

„Prezydent Chorwacji Zoran Milanovic, ogłasza koniec dalszych szczepień. Swoje dawki przyjęło 50% społeczeństwa i wystarczy. Niech nas ogrodzą drutem kolczastym jeśli chcą. Nie zrobią tego. Nie ma życia bez ryzyka, bez możliwości zachorowania," pisze użytkownik Facebooka.

„Chorwacja. Prezydent kraju, Zoran Milanovic, ogłasza koniec dalszych szczepień” - czytamy w tweecie z 21 września. Publikacja miała blisko tysiąc udostępnień i trzy tysiące polubień.

Te same treści krążą w internecie w innych językach, m.in. po angielsku ( 1, 2, 3).

Żadne z powyższych twierdzeń nie ma podstaw w rzeczywistości. Korespondent AFP w Chorwacji potwierdził, że nie ma niczego w wypowiedzi Milanovic'a, co można zinterpretować jako ogłoszenie „zakończenia szczepień” przeciwko Covid-19.

Chorwackie ministerstwo zdrowia, z którym skontaktował się korespondent AFP pracujący w tym kraju, kategorycznie zaprzeczyło, że program szczepień obywateli przeciwko Covid-19 został, czy ma w najbliższym czasie zostać przerwany.

„Takie informacje nie są prawdziwe, więc proszę nie rozpowszechniać ich dalej,” potwierdziło nam mailem 27 września biuro rzecznika prasowego w ministerstwie.

Prawie 1,7 miliona osób z 4 milionów mieszkańców Chorwacji zostało zaszczepionych do dnia 28 września, według oficjalnych statystyk zamieszczonych na stronie chorwackiego ministerstwa zdrowia.

Dane też wskazują, że na dzień 28 września 2021 r. w Chorwacji zdiagnozowano nieco ponad 401 000 przypadków Covid-19, w tym 8614, które okazały się śmiertelne.

Milanovic zaszczepiony

Milanovic nie jest antyszczepionkowcem, sam był zaszczepiony przeciwko Covid-19 i wzywał obywateli do zaszczepienia się. „Ludzie, szczepcie się. To jest lepsze niż zachorowanie” – powiedział po swoim szczepieniu.

Jest jednak przeciwnikiem obowiązkowych szczepień przeciwko Covid-19. Kto chce się zaszczepić, niech zrobi to, a kto nie chce, nie powinien być zmuszany do tego, uważa Milanovic.

Czy rzeczywiście prezydent Chorwacji mógłby ogłosić „koniec szczepień"?

Prezydent Chorwacki ma podobnie jak w Polsce bardziej funkcję reprezentacyjną, m.in reprezentuje Chorwację w relacjach międzynarodowych, jest zwierzchnikiem sił zbrojnych, rozpisuje wybory parlamentarne, zarządza pierwszą sesję nowego parlamentu, i mianuje kandydata na premiera za zgodą parlamentu.

Prezydent może również zwoływać referenda, ułaskawiać i przyznawać odznaczenia. Jednak prowadzenie polityki zdrowotnej nie wchodzi jego kompetencje.

Więc skąd bierze się fałszywe twierdzenie, że prezydent Milanovic ogłosił „koniec” szczepień przeciwko Covid-19? Dezinformacja o tej treści zaczęła krążyć po tym jak Milanovic odpowiedział 10 września na pytanie dziennikarki o szczepionkach.

Zapytany, czy poziom szczepień przeciwko Covid-19 w Chorwacji jest wystarczający w porównaniu do innych państw, prezydent odpowiedział twierdząco. Milanovic wyrażał jednak wątpliwość, czy poziom szczepień kiedykolwiek osiągnie ponad 50 procent populacji Chorwacji.

Mówił też, że nie spodziewa się, że pandemia zniknie w najbliższym czasie ale pomimo tego trzeba próbować wrócić do względnie normalnego życia.

Nasz korespondent AFP w Chorwacji potwierdził, że napisy angielskie w filmie oddają dokładnie wypowiedź Milanovica. Tłumaczymy z koleji jego słowa na język polski: „Nie obchodzi mnie (ilu jest zaszczepionych zagranicą - przyp red). Jesteśmy wystarczająco zaszczepieni i wszyscy o tym wiedzą. Nie osiągniemy więcej niż 50 procent zaszczepień (populacji - przyp red.). Niech nas odgrodzą drutem kolczastym, jeśli chcą. Nie zrobia tego. Jesteśmy wystarczająco zaszczepieni. Bo oni są wystarczająco zaszczepieni. Z ich perspektywy jesteśmy wystarczająco zaszczepieni. Nie ma możliwości narazić tych osób" za granicą - powiedział Milanovic.

„Jeśli celem, a musimy wiedzieć, jaki jest cel tego szaleństwa, jeśli celem jest całkowite wyeliminowanie wirusa, wtedy mamy cel. Nie słyszałem tego. Jeśli ktoś powie mi, że to cel, powiem mu, że jest szaleńcem. To jest niemożliwe. Jedyne co nam zostaje to dostosowanie się i kontynuacja normalnego życia."

Wniosek: Prezydent Chorwacji Zoran Milanovic nie zapowiedział zakończenia szczepień przeciwko Covid-19. Zgodnie z chorwacką konstytucją prezydent nie ma kompetencji do bezpośredniego decydowania o polityce zdrowotnej. Prezydent Milanovic wspiera program szczepień Covid-19 i sam został zaszczepiony. Uważa jednak, że obywatele muszą mieć prawo wyboru, czy chcą się zaszczepić przeciwko Covid-19. Milanovic wątpi, że ponad 50 procent Chorwatów będzie chciało się zaszczepić i nie przewiduje rychłego końca pandemii.

COVID-19