Nie, to nie jest pociąg z bronią biologiczną. Napis COVID-19 został dodany

Copyright © AFP 2017-2020. Wszystkie prawa zastrzeżone.

W sieci szeroko udostępniane jest zdjęcie ukazujące wagon pociągu z napisem COVID-19.  Post sugeruje, że koronawirusa rozwieziono po świecie pociągami towarowymi, a obecna epidemia  jest wynikiem globalnego spisku. Analiza wykazała, że zdjęcie jest fotomontażem, co potwierdziła amerykańska firma taboru kolejowego.    

Post ze zdjęciem pojawił się wśród polskich użytkowników Facebooka 14 marca

Zrzut ekranu z Facebooka z 26 marca 2020 r.

- A to k...a co ma być? Może ktoś to całemu światu wytłumaczy?
Zamiast zwalczać to dowożą broń biologiczną - napisał użytkownik Facebooka. 

Podobny post pojawił się też w innych mediach m.in. na Wykopie i Twitterze. Niektóre zdjęcia były przycięte po bokach. Zdjęcia opublikowano także na wielu satyrycznych stronach po angielsku i francusku, również na portalu Wiocha, gdzie internauci nie mieli wątpliwości, co do prześmiewczego charakteru grafiki. Zdjęcia były udostępniane przez użytkowników greckojęzycznych i arabskojęzycznych.

Czytając dyskusję pod postem widać, że wielu użytkowników na poważnie podeszło do sugestii, że pociągami towarowymi przewożona jest broń biologiczna. 

Zrzut ekranu z Facebooka z 26 marca 2020 r.

Niektórzy pisali o celowej „depopulacji ludności”, i że wręcz mamy do czynienia z „wojną” spowodowaną atakiem „bronią biologiczną”.

Post zyskał 73 tys. wyświetleń i miał ponad tysiąc udostępnień na Facebooku.   

Zrzut ekranu z Facebooka z 26 marca 2020 r.

Na zdjęciu zaznaczono napis COVID-19 (1) oraz napis z mniejszymi cyframi oznaczający numer wagonu (2). Po lewej stronie widoczny jest też napis GATX (3).

Wyszukiwanie hasła GATX skierowało nas do amerykańskiej wypożyczalni wagonów kolejowych z siedzibą w Chicago. Na stronie firmy natrafiliśmy na zdjęcie z identytycznym modelem wagonu-cysterny. 

Zrzuty ekranu z 26 marca 2020 r, po lewej, ze strony Gatx.com, po prawej z postu na Facebooku

Szukając innych zdjęć wagonów GATX, odnaleźliśmy ten sam rodzaj wagonu, z tym samym 4-literowym napisem po lewej stronie (3) i identycznym, mniejszym napisem po prawej (2).  Na cysternie nie ma natomiast napisu „COVID-19” oznaczonym przez nas numerem (1).

Dziennikarze fact-checkingowego portalu Snopes wykazali, że napis „COVID-19” nie figuruje wśród wzorów znakowań amerykańskich wagonów ujętych w spisie opublikowanym przez Association of American Railroads.

Zdjęcie przeanalizowaliśmy za pomocą programu InVid. Dzięki zakładce „Analysis” dostrzegliśmy w obszarze napisu COVID-19 różnicę pikseli. Różnica ta świadczyć może o tym, że zdjęcie zostało poddane manipulacji.  

Zrzut ekranu z analizy zdjęcia w programie InVid-WeVerify

O zdjęcie zapytaliśmy również oddział GATX Europe.  
- To oczywiste, że to fake news  i mało wyrafinowany fotomontaż, który ktoś zrobił na podstawie jednego ze zdjęć naszych modeli wagonów - przekazał nam przedstawiciel europejskiego oddziału firmy.

Z centrali firmy GATX w Chicago otrzymaliśmy dodatkowe potwierdzenie mailem.

- Zmanipulowane zdjęcie jest nieprawdziwe. Nie ma takiego symbolu, ponadto nie byłby zgodny z wymogami znakowania do których jesteśmy zobligowani przez Association of American Railroads - napisała do AFP Shari Hellerman, przedstawicielka centrali.

Manipulacje oraz nieprawdziwe informacje rozprzestrzeniają się w sieci szybciej niż sam koronawirus. Pod tym linkiem można przeczytać o artykułach, które obalają niektóre z nich.  

 
Maja Czarnecka