Zrzut ekranu z Facebooka z 19 lutego 2021 r.

Zdjęcie nie przedstawia protestów przeciwko restrykcjom w czasie pandemii, ale manifestacje przeciwko korupcji w Rumunii w 2017 r.

Copyright © AFP 2017-2021. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Zdjęcie z masowych protestów w Rumunii sugeruje, że w ostatnich dniach na ulice Bukaresztu wyszli ludzie, by sprzeciwić się restrykcjom nałożonym na czas pandemii. W ciągu jednego dnia, zyskało blisko tysiąc udostępnień. Tymczasem zrobiono je 5 lutego 2017 r., w czasie manifestacji przeciwko korupcji w Rumunii. Brak daty pod zdjęciem to manipulacja kontekstem.

Zdjęcie pojawiło się w piątek 19 lutego na grupie publicznej na Facebooku „Strajk przedsiębiorców #otwieramy.” 

„Protest w Rumunii…” - czytamy w poście nad zdjęciem.

Zrzut ekranu z Facebooka z 19 lutego 2021 r.

W ciągu jednego dnia miało ponad tysiąc udostępnień i 700 komentarzy. Zdjęcie sugeruje, że przedstawia manifestację w związku z restrykcjami w czasie pandemii w Rumunii. Brak daty pod zdjęciem może wprowadzać w błąd polskich użytkowników sieci. Widać to po części komentarzy w dyskusji.

„W Polsce powinno być to samo brawo Rumunia”, napisał internauta.

„Zamiast patrzeć na inne kraje bierzemy się w garść i jutro bierzemy udział w ogólnokrajowych protestach”, stwierdził inny. Niektórzy zwracali uwagę, że to „fake”.

Grupę, która powstała 15 marca 2020 r. obserwuje 272 tys. użytkowników. Jednym z założycieli jest Paweł Tanajno, przedsiębiorca, były kandydat na prezydenta RP w 2020 r. i jeden z liderów ruchów antyszczepionkowych, a także walczących o zniesienie restrykcji dla przedsiębiorców w związku z pandemią. 

W Polsce, na niedzielę 20 lutego, w wielu miastach zapowiedziano Marsze Wolności pod hasłami otwieraMY, PolskieVeto i stopCOVID. W wielu krajach Europy, ludzie protestują przeciw lockdownowi. W Holandii, po wprowadzeniu przez rząd godziny policyjnej, protesty przybrały na sile. 

Tak, w Rumunii, ale w 2017 r. 

Jak zwykle, wyszukaliśmy grafikę przy użyciu odwrotnego wyszukiwania obrazem w połączeniu ze słowami „Rumunia” i „protesty” (w różnych językach). Najstarsze wyniki wykazały, że zdjęcie zrobiono 5 lutego 2017 r. w Bukareszcie. To czas wielkich protestów w Rumunii. Można je znaleźć na stronie internetowej ze zdjęciami Imgur i na Twitterze. 

Poniżej porównaliśmy oba zdjęcia. Po lewej zdjęcie z grupy „Strajk przedsiębiorców #otwieramy”. Po prawej, zdjęcie ze strony Imgur z 5 lutego 2017 r. W czerwonych kółeczkach oznaczyliśmy identyczne elementy: rumuńska flagę narodową i wozy transmisyjne, widoczne na obu zdjęciach. 

Zrzuty ekranu z Facebooka (po lewej) i ze strony Imgur (po prawej) z 19 lutego 2021 r.

A tak wygląda ta sama scena ujęta w obiektywie fotografa AFP.

Zrzut ekranu ze strony AFPForum z 19 lutego 2021 r.

Zdjęcie można również porównać do relacji filmowej z tego samego dnia protestu, opublikowanej na Youtubie 5 lutego 2017 r. Film nakręcono z tego samego budynku co zdjęcie.  

Co działo się w lutym 2017 r. w Rumunii?
 

- To zdjęcie zrobiono 5 lutego 2017 r. na Piata Victorie, przed siedzibą rządu - mówi nam Andrei Pungovschi, fotograf AFP, który w tym czasie relacjonował wydarzenia dla francuskiej agencji prasowej. - To był dzień kiedy zgromadziło się najwięcej ludzi. Na ulice w różnych miastach w Rumunii wyszło 600 tys. osób, blisko połowa w stolicy, -  dodał Pungovschi, który od kilku miesięcy zajmuje się Fact checkingiem w AFP. 
- To była największa manifestacja od czasów rewolucji w 1989 r. przeciwko rządom komunistycznego dyktatora Nicolae Ceausescu. Manifestacje zimą 2017 r. odbywały się przeciwko propozycjom ustaw, które dawały oskarżonym o korupcję politykom możliwość uniknięcia kary. Ustawy, które wzbudziły gniew społeczeństwa zostały wycofane, a lewicowy rząd premiera Sorina Grindeanu podał się do dymisji dodał.

Zdjęcie niedawno wypłynęło na nowo wśród rumuńskich użytkowników Facebooka. Jeden z nich, zamieścił je na swoim profilu 5 lutego w czwartą rocznicę manifestacji. Napisał, że tego dnia manifestował przed siedzibą rządu. Nie twierdził, że jest to manifestacja antycovidowa zorganizowana w ostatnim czasie w stolicy Rumunii. 

Wniosek: Zdjęcie nie przedstawia protestów w Rumunii przeciwko restrykcjom w czasie pandemii, jak sugeruje strona na Facebooku. Zrobiono je w czasie manifestacji przeciwko korupcji w Rumunii 5 lutego 2017 r. Brak daty pod zdjęciem jest w tym przypadku manipulacją kontekstem.