Nie, maski FFP2 chronią zarówno przed pyłami, jak i wirusami

Copyright © AFP 2017-2021. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Według publikacji, którą udostępniło ponad 1,8 tys. osób, maseczki FFP2 „służą ochronie przeciwpyłowej, a nie wirusowej”. Według ekspertów to nieprawda: maseczki FFP2 mają właściwości ochronne przed wirusami.

„Przypominam fanatykom tv, że maski FFP2 służą ochronie przeciwpyłowej, a nie wirusowej” – czytamy w publikacji udostępnionej 20 lutego, która miała 1,8 tys. udostępnień.

Zrzut ekranu z Facebooka z 25 lutego 2021 roku

Od soboty 27 lutego w Polsce przyłbice i szaliki przestały spełniać wymogi sanitarne. Zalecone jest używanie maseczek chirurgicznych. W Czechach od czwartku 25 lutego w sklepach i pojazdach komunikacji zbiorowej trzeba nosić maseczkę FFP2 lub dwie nałożone na siebie maseczki chirurgiczne. Podobne obowiązki istnieją w Austrii i Niemczech. W Bawarii 18 stycznia 2021 r. wprowadzono wymóg noszenia maseczek FFP2, które ciaśniej przylegają do twarzy i lepiej filtrują wdychane powietrze.

Noszenie dwóch maseczek niedawno zalecał główny epidemiolog Stanów Zjednoczonych dr Anthony Fauci. Jak mówił na początku lutego, założenie maseczki materiałowej na maseczkę chirurgiczną pozwala dopasować ją ściślej do twarzy, dzięki czemu zmniejsza się ilość aerozoli w wydychanym przez nas powietrzu. 

Anthony Fauci w dwóch maseczkach fot. Saul Loeb, AFP

O skuteczności noszenia jednocześnie maseczek chirurgicznych i materiałowych mówią również badania opublikowane w czasopiśmie biomedycznym „Cell Press”. „Maska chirurgiczna działa jak filtr, a maska materiałowa zapewnia dodatkową ochronę filtrującą, poprawiając jednocześnie dopasowanie do twarzy” – czytamy w publikacji. 

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób określa, że noszenie maseczek przez wszystkich obywateli w miejscach publicznych oraz w sklepach jest w stanie znacząco ograniczyć transmisję koronawirusa.

Skuteczności maseczek dowodzą m.in. badania opublikowane w czasopiśmie naukowym „PNAS”, a także amerykańskie agencje zdrowotne i Unii Europejskiej.  

Maski FFP2 służą ochronie przeciwpyłowej, a nie wirusowej – Fałsz

Czy to prawda, że maseczki FFP2 chronią tylko przed pyłami, a nie wirusami? – Nie, to nie jest prawdziwe stwierdzenie – mówi w rozmowie z agencją prasową Agence France-Presse dr Waldemar Machnowski z Wydziału Technologii Materiałowych i Wzornictwa Tekstyliów Politechniki Łódzkiej. – Maseczki te chronią zarówno przed pyłami, jak i przed mikrokropelkami cieczy zawieszonymi w powietrzu – dodaje.

Maseczki FFP1, FFP2 i FFP3 różnią się między sobą skutecznością filtracji. Maska FFP1 posiada przynajmniej 80 procentową skuteczność filtracji, maska FFP2 94-procentową skuteczność, a maska FFP3 – aż 99 proc. efektywność filtracji. A więc najlepszą ochronę zapewniają maski FFP3, a najmniejszą FFP1. Natomiast modele maseczek KN95 posiadają jakość bliską maseczkom FFP2.

Dr Machowski wskazuje, że maski ochronne są wytwarzane ze specjalnych materiałów, najczęściej włóknin (tzw. melt-blown) utworzonych z bardzo cienkich włókien syntetycznych. Podczas testów sprawdzana jest zdolność tych materiałów do oczyszczania przepływającego przez nie strumienia powietrza.

Jak mówi, przyjęte w znormalizowanych metodach badania dwóch modelowych rodzajów zanieczyszczenia powietrza (aerozol chlorku sodu i aerozol oleju parafinowego) odzwierciedlają warunki rzeczywiste, występujące na wielu stanowiskach pracy, m.in. w przemyśle wydobywczym, drzewnym, w rolnictwie.

–  Powszechnie uważa się, że zakażenia wirusowe (grypa, SARS-CoV-2) następują głównie „metodą kropelkową”, poprzez wniknięcie do organizmu osoby zdrowej, drogą inhalacyjną, „zawirusowanych” mikrokropelek śliny czy śluzu wydzielanych do powietrza przez osoby zainfekowane, szczególnie podczas kaszlu czy kichania – precyzuje dr Machnowski. – Zatem ocena właściwości ochronnych masek, dokonana na podstawie testu z użyciem aerozolu oleju parafinowego (zgodnie z normą PN-EN 149) może stanowić podstawę do wnioskowania o ich właściwościach ochronnych w stosunku do zagrożenia infekcją wirusową – dodaje.

–  W maseczkach ochronnych FFP2 zawarta jest warstwa filtrująca z tzw. włókniny „meltblown”, która posiada drobne, nałożone na siebie włókna zatrzymujące cząsteczki i aerozole – mówi Aneta Biernat, prezes firmy Europrofil, która zajmuje się produkcją maseczek. Dodaje, że maseczka FFP2 ochroni zarówno przed wirusem, jak i pyłami. 

– Przenikalność materiału zawartego w maseczkach sprawdzana jest przez zaawansowane technicznie urządzenia. Filtr takiej maseczki zabezpieczy przed przenikaniem cząsteczek nawet o wielkości 0,3 mikrometra. Pył, jak i wirus nie będzie w stanie się przez niego przedostać – tłumaczy Biernat.

Jak czytamy w publikacji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 2018 r. „półmaski filtrujące występują na rynku pod różnymi nazwami, np. w sklepach oferujących materiały i sprzęt budowlany można kupić tzw. «maski przeciwpyłowe», a w sklepach internetowych często tzw. «maski antysmogowe». Należy podkreślić, że są to tylko nazwy marketingowe tych wyrobów lub nazwy używane potocznie. Zgodnie z przepisami obowiązującymi na terenie Unii Europejskiej, bez względu na nazwę zastosowaną przez producenta lub dystrybutora, półmaski filtrujące są środkami ochrony indywidualnej podlegającymi przepisom unijnego prawodawstwa zharmonizowanego i oznakowaniu CE. Wśród półmasek nie istnieje podział na wyroby do użytku prywatnego i zawodowego. Dlatego też ten sam model półmaski może być używany, zarówno przez osoby spacerujące rekreacyjnie po parku, czy użytkowników remontujących swój dom, jak też przez pracowników podczas prac budowlanych”.

Maseczki chirurgiczne oraz ich prawidłowe zakładanie 

Dr Machnowski tłumaczy, że dostępne w sprzedaży tzw. maseczki chirurgiczne wykazują bardzo zróżnicowaną skuteczność filtracji. – Część z nich spełnia kryteria ochrony FFP2, a część FFP1, ale są również produkty niskiej jakości, takie, przez które w warunkach testu przenika 30 proc., a nawet 40 proc. cząstek oleju parafinowego zawartych w oczyszczanym powietrzu – mówi. – Dodatkową kwestią jest prawidłowe używanie tych maseczek. Wszyscy wiemy, że powinny zakrywać usta i nos, ale bardzo istotne jest przy tym, aby brzegi maseczki przylegały szczelnie do twarzy – tłumaczy.

Szczególną uwagę należy zwracać na ułożenie górnej, środkowej części maseczki w okolicy nosa. Jeśli nie zapewnimy tu szczelnego jej przylegania do twarzy, duża część wdychanego i wydychanego przez nas powietrza nie będzie przepływała przez maskę, a więc powietrze to nie zostanie pozbawione znajdujących się w nim zanieczyszczeń. – Ważne jest również, aby nie używać jednej maseczki zbyt długo, aby nie przekraczać zalecanego przez producenta czasu jej stosowania – wskazuje.

Jak czytamy na stronie ministerstwa zdrowia, maseczki materiałowe tzw. wielokrotnego użytku stanowią jedynie barierę mechaniczną. Maseczki bawełniane chronią tylko przed dużymi kropelkami, ale zapewniają ochronę przed odruchem dotykania twarzy. Trzeba je prać po każdym użyciu, najlepiej w 60 stopniach Celsjusza, a następnie prasować.

Wniosek: maseczki FFP2 zapewniają filtrację na poziomie 94 proc. Stanowią skuteczną barierę zarówno przed wirusami, jak i pyłami.

Covid-19