Nie, te zdjęcia zostały zrobione przed awarią „Czajki”

Copyright © AFP 2017-2020. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Sieć zalały fotografie, na których widać żółtawe wody ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej. Krążą też zdjęcia z okolic Modlina, gdzie Wisła łączy się z Narwią. W obu przypadkach mają ilustrować skutki awarii oczyszczalni ścieków „Czajka” w Warszawie. To nieprawda. Zdjęcia zostały zrobione przed awarią. Nie mają związku z zanieczyszczeniem wód tylko z naturalnymi zjawiskami, jakie regularnie występują w przyrodzie.

Do ponownej awarii oczyszczalni ścieków „Czajka” w Warszawie doszło 29 sierpnia. W jej wyniku nastąpił zrzut ścieków do rzeki. Winą liczne media i internauci obarczają prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego. Pojawiły się również w sieci zdjęcia wyrwane z kontekstu.

W poście opublikowanym w sobotę 5 września użytkowniczka napisała:
 „Ujście Wisły do Baltyku .....1 i 5 września 2020” - czytamy. 

Zrzut ekranu posta z Facebooka z 7 września 2020 r.

Internautka zamieściła dwa zdjęcia lotnicze wpadającej do Zatoki Gdańskiej Wisły, przypisując im kolejno daty 1 i 5 września 2020 r. Na górnym zdjęciu, wody są błękitne, na dolnym, żółtawo-brunatne. Post zyskał ponad 300 udostępnień i 32 komentarze.

Zdjęcie z żółtawo-brunatnymi wodami pojawiało się też pojedyńczo m.in. w poście opublikowanym na koncie na Facebooku o nazwie PiStacja. Również ma obrazować zanieczyszczenia rzeki w rejonie ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej. Post ze zdjęciem miał 642 udostępnienia i ponad setkę komentarzy.

Zrzut ekranu z posta na Facebooku z 7 września 2020 r.

„‼️Tak wygląda ujście Wisły do Bałtyku‼️” - czytamy w poście na koncie, które, jak wynika z informacji na Facebooku, opisuje „politykę okiem pisiorki, mohera, ciemnogrodu”. Obserwowane jest przez blisko tysiąc użytkowników.  

„Zachęcam restauratorów, hotelarzy i właścicieli pensjonatów położonych przy Zatoce Gdańskiej o wytoczenie procesu zbiorowego przeciwko zarządzającym Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie oraz  #Trzaskowskiemu z powodu skutków awarii #Czajka w zatoce.”

Zdjęcie znalazło się też na koncie Wpolskimieście.pl, opublikował je na swoim koncie na Facebooku poseł Arkadiusz Czartoryski. Było również popularne na Twitterze m.in. tu.

Sprawdziliśmy 

Jak zwykle zapisaliśmy zdjęcia na dysku i wyszukaliśmy ich przy użyciu odwrotnego wyszukiwania w popularnych wyszukiwarkach. W przypadku zdjęcia ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej (z żółto-brunatnymi barwami) wyszukiwarka TinEye zasygnalizowała, że zdjęcie ukazało się 27 maja 2010 r w artykule Gazety Wyborczej. Tekst artykułu jest dostępny w internecie, ale już bez zdjęcia. Poniżej wynik wyszukiwania w TinEye.

Zrzut ekranu z wyników wyszukiwania zdjęcia w wyszukiwarce TinEye z 7 września 2020 r.

Wiosna w 2010 r. to czas powodzi, które dotknęły osiem państw w tym Polskę. 

Zdjęcie z wodami błękitnymi też jest sprzed awarii. Pojawiało się w 2016 r. na Wykopie.pl.

Zrzut ekranu ze strony Wykop.pl z 7 września 2020 r.

Fake news z okolic Modlina

Zdjęcie z okolic Modlina obrazujące ujście Narwi do Wisły pojawiło się w internecie 8 sierpnia na portalu ze stockowymi zdjęciami – Pixabay.  Również w jego odnalezieniu pomocna była wyszukiwarka TinEye.

Zrzut ekranu z wyników wyszukiwania zdjęcia w wyszukiwarce TinEye z 7 września 2020 r.

Skontaktowaliśmy się z autorem zdjęcia Piotrem Zakrzewskim, mieszkańcem Nowego Dworu.

„To zdjęcie zrobiłem 3 sierpnia. Nie ma żadnego związku z awarią oczyszczalni. Tego dnia byłem na spacerze w okolicy twierdzy Modlin. Taki widok to częste zjawisko, zupełnie naturalne po dużych opadach deszczu. W miejscu obok ruin spichlerza jest ogromna łacha piachu. Po deszczach nanoszone są ogromne ilości piachu. Dają właśnie taki kolor” - powiedział AFP w rozmowie telefonicznej.

Sytuację na Wiśle w tym, miejscu na bieżąco można śledzić on-line na WebCamera.pl.  

Media głównego nurtu

Zdjęcie z okolic Modlina pojawiło się również w wydaniu programu „Minęła 20” w czwartek, 3 września. Prowadzący program nim pojawiło się ono na ekranie w 18 minucie, określił je „jako zdjęcie które zilustruje pewien fakt”.

Zrzut ekranu ze strony Vod.tvp.pl ze stop klatką z programu „Mineła 20” z 7 września 2020 r.

Pierwsza awaria Czajki miała miejsce 27 sierpnia 2019 r. i również stała się okazją do zalewu sieci fake newsami na temat skażeń. Pisaliśmy o tym na naszym blogu rok temu tu i tu.

 
Maja Czarnecka