(AFP / Adek Berry)

Prawda i fałsz w ulotce negującej pandemię

Copyright © AFP 2017-2020. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Zdjęcie ulotki przedstawiającej mieszaninę prawdziwych i fałszywych twierdzeń na temat epidemii koronawirusa bije rekordy popularności. Na Facebooku w ciągu trzech dni przeczytało ją prawie dziesięć milionów osób. 
Kilka tez odpowiada prawdzie. Inne to fałsz. Wśród nich zapewnienie, że pandemii nie ma. 

Post ze zdjęciem ulotki pojawił się 31 sierpnia. Uzyskał ponad 2,5 tys. udostępnień. 

Zrzut ekranu z Facebooka z 3 września 2020 r.

Ulotka to seria pytań, de facto retorycznych, czyli zawierających w sobie odpowiedzi. Zaczynają się od „Czy wiesz, że...”

W Polsce umiera codziennie ponad tysiąc osób? Prawda

Według GUS-u, w 2019 r. w Polsce zmarło 409,7 tys. osób, co odpowiada średniej liczbie 1.122 zgonów dziennie. 

Koronawirusy były, są i będą? Prawda

Tak, koronawirusy to nic nowego - chociaż ten nazwany Covid-19 pojawił się niedawno. Pierwsze szczepy koronawirusa ludzkiego zostały odkryte przez naukowców ponad pół wieku temu. Można o tym przeczytać tutu.  

Od stycznia do marca grypę miało ok. 2 miliony Polaków? Prawda

Zbliżoną liczbę zachorowań podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. Podliczyliśmy dane tygodniowe podane przez PZH. 

Testy PCR nie służą do diagnostyki? Fałsz

Nieprawdą jest, jakoby testy PCR zwane także molekularnymi, nie służyły do diagnostyki koronawirusa, wręcz odwrotnie, są one uważane za najpewniejsze i są rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia WHO. Badanie metodą RT-PCR wykrywa obecność materiału genetycznego wirusa SARS w próbce pobranej z nosa. Należy dodać, że eksperci amerykańscy cytowani przez The New York Times uważają, że testy te są niezmiernie precyzyjne. Kwalifikują jako „zakażone” nawet te osoby, które nie mogą zarażać innych. 

Nie ma obowiązku zakrywania nosa i ust? Wyjaśniamy

Obowiązek zakrywania nosa i ust jest określony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. 
Dokument ten mówi: § 24. 1. Do odwołania nakłada się obowiązek zakrywania, przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, 284, 568, 695 i 1087), ust i nosa.
Większość ekspertów i władz państwowych na całym świecie uznała, że noszenie masek przyczynia się do zmniejszenia ryzyka zakażenia koronawirusem. Jednakże w przypadku Polski odnotować trzeba, że w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara, przepisy zobowiązujące do noszenia maseczek, chociaż słuszne z punktu widzenia życia społecznego, „zostały wydane bez właściwej podstawy w ustawie”. W rezultacie „sądy mogą odmawiać karania za brak maseczki” - powiedział rzecznik. 


Wskaźnik śmiertelności to tylko 0,005%? Wyjaśniamy

Wskaźnik śmiertelności na poziomie 0,005% autorzy ulotki uzyskali najprawdopodobniej odnosząc liczbę zgonów do całej ludności Polski, zarówno zdrowych jak i chorych.  Najczęściej wskaźnik śmiertelności oblicza się biorąc po uwagę liczbę zakażonych.
W Polsce wynosi on 3%. Wynika to z danych Światowej Organizacji Zdrowia WHO z 3 września, które mówią, że w Polsce od początku epidemii zarejestrowano 67.922 zakażeń i  2.058 zgonów. 
WHO wyróżnia dwa rodzaje wskaźników umieralności. Pierwszy, tzw. IFR (infection fatality ratio) to procent zgonów w odniesieniu do potencjalnej liczby zakażonych. Tę ostatnią trudno jest dokładnie ustalić, ponieważ opiera się ona w części na szacunkowych danych osób zainfekowanych, ale nie przetestowanych. Natomiast drugi wskaźnik, tzw. CFR (case fatality ratio) - ten, który podaliśmy powyżej dla Polski - odzwierciedla proporcję zgonów wśród potwierdzonych przypadków zakażenia. 
Ten sam poziom 3% podaje dla Polski także amerykański uniwersytet Johns Hopkins.

Zrzut ekranu ze strony z uniwersytet Johns Hopkins z 2 wrześna 2020 r.

Czy śmiertelność musi osiągnąć 12%, żeby mówić o pandemii? Fałsz
 
Wskaźnik śmiertelności nie wchodzi w definicję pandemii przyjętą przez WHO. Głównym kryterium ogłoszenia pandemii jest szybkie rozprzestrzenienie się choroby w wielu regionach świata w warunkach słabej reakcji układu odpornościowego. Jak widać z danych opublikowanych na stronie corona-scaner.com, wirus dotarł już do większości państw na świecie. WHO ogłosiło, że epidemia koronowirusa stała się pandemią 11 marca 2020. 

Mapa swiata z zasięgiem zachorowań na COVID-19 AFP. 3 września 2020 r.

Niedawno, AFP zweryfikowała podobne ulotki zaprzeczające istnieniu pandemii koronawirusa. 


Pandemii nie ma? Fałsz

Na zakończenie autorzy ulotki pytają retorycznie: „Czy już wiesz, że pandemii nie ma?”. Opinie i działania lekarzy, WHO, Organizacji Narodów Zjednoczonych, naukowców i rządów całego świata pozwalają odrzucić bez wahania takie stwierdzenie jako niezgodne z rzeczywistością. 

 

Michel Viatteau
KORONAWIRUS