Film z izraelskimi żołnierzami w zniszczonym kościele na południu Libanu został stworzony przy użyciu AI
- Opublikowano 18/06/2026, 17:15
- Przeczytasz w ciągu 8 minut
- Autor: Rabih YOUNES, AFP Bliski Wschód i Afryka Północna
- Tłumaczenie: Maja CZARNECKA, AFP Polska
Zniszczenie przez żołnierzy izraelskich figury Chrystusa w miejscowości Debel, na południu Libanu wiosną 2026 roku spotkało się z potępieniem działań armii izraelskiej (IDF) w tym regionie. W tym kontekście, użytkownicy mediów społecznościowych udostępnili film, na którym rzekomo widać dwóch izraelskich żołnierzy niszczących świątynię chrześcijańską w tej miejscowości, położonej niedaleko granicy z Izraelem. Jednak, w miejscowości tej nie ma takiego kościoła, co potwierdziły lokalne władze agencji AFP. Film został stworzony z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
„Izraelscy żołnierze filmowali siebie, gdy bezczeszczali i niszczyli kościół w Libanie” – głosi wpis zamieszczony na Facebooku 3 czerwca 2026 roku wraz z krótkim nagraniem w którym widać dwóch żołnierzy we wnętrzu przypominającym świątynię chrześcijańską.
Nieco krótszą wersję filmu, trwającą piętnaście sekund, zamieścił Tomasz Szmydt, prawnik i były polski sędzia, współorganizator tzw. afery hejterskiej, który w 2024 roku, który uciekł na Białoruś, gdzie uzyskał azyl polityczny. Napisał że żołnierze „świętują wandalizację kościoła w mieście Debel w południowym Libanie.” Jego post zyskał blisko 600 udostępnień.
Wideo zostało również opublikowane na platformie X i Telegramie, pojawiło się również w wielu językach m.in. w języku arabskim, hiszpańskim, francuskim i słowackim.
Użytkownicy udostępnili film w momencie, gdy IDF od kwietnia 2026 r. spotyka się z krytyką ze strony polityków i duchownych chrześcijańskich za zachowanie żołnierzy wobec symboli chrześcijańskich w południowym Libanie.
Figura Chrystusa w Debel
W kwietniu kilka chrześcijańskich wiosek w pobliżu granicy, takich jak Ain Ebel, Rmeish i Debel, znalazło się pod ostrzałem podczas wymiany ognia między Izraelem a Hezbollahem. W Debel 19 kwietnia 2026 roku izraelski żołnierz roztrzaskał młotkiem głowę figury Jezusa Chrystusa, za co został ukarany aresztem na 30 dni i odsunięciem od służby bojowej.
Katolicki klasztor zniszczony
Na początku maja 2026 roku, IDF potwierdziło, że wojsko uszkodziło „budynek religijny” w miejscowości Jarun w południowym Libanie.
Francuska organizacja katolicka wspierającej chrześcijan na Bliskim Wschodzie „L'Œuvre d'Orient” poinformowała, że siły izraelskie „zniszczyły” klasztor sióstr salwatorianek. W oświadczeniu organizacja stanowczo potępiła „ten celowy akt zniszczenia miejsca kultu, a także systematyczne burzenie domów w południowym Libanie”.
Weryfikacja przeprowadzona przez francuskojęzyczny oddział factcheckingowy AFP Factuel, wykazała na podstawie m.in. zdjęć satelitarnych, że klasztor w Jarun został zrównany z ziemią, podczas gdy IDF mówiło jedynie o uszkodzeniach.
Znieważenie figury Matki Boskiej przez żołnierza IDF
Opinią publiczną wstrząsnął kolejny przypadek znieważenia uczuć religijnych po tym jak do internetu w maju 2026 roku trafiło do sieci zdjęcie, na którym widać, jak izraelski żołnierz wkłada papierosa do ust figury Matki Boskiej w chrześcijańskiej wiosce na południu Libanu. IDF ogłosił później, że żołnierz został za ten czyn skazany na 21 dni aresztu.
שערורייה חדשה בלבנון: חייל צה"ל תועד מכניס סיגריה לפי פסל של מריהhttps://t.co/GIwuLy3xtFpic.twitter.com/nc5GKm064c
— ynet עדכוני (@ynetalerts) May 6, 2026
Od marca 2026 roku w wyniku izraelskiego ostrzału południowego Libanu uszkodzeniu uległo kilka kościołów.
Film stworzony przy użyciu AI
W tym kontekście w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie rzekomo przedstawiające dwóch izraelskich żołnierzy tańczących w zniszczonym kościele w miejscowości Debel.
Jednak, przeprowadzona przez agencję AFP analiza wykazała że film, który stał się viralem, został stworzony przez sztuczną inteligencję.
Bliższe przyjrzenie się nagraniu ujawniło niespójności wizualne: zmienia się liczba obrazów wiszących na ścianie ołtarza w głębi kościoła w zależności od klatek, w początkowym ujęciu (po prawej) widać jeden obraz pod dużym obrazem, podczas gdy w kolejnym ujęciu jest ich kilka.
Ok 0:11 nagrania widać ruch metalowej figury, chociaż żołnierz wcale jej nie kopie.
Sekundę po tym możemy również zauważyć, jak noga jednego z żołnierzy znika i pojawia się ponownie.
Nagranie przesłuchali dziennikarze agencji AFP mówiący po hebrajsku i zauważyli że głosy żołnierzy brzmią dziwnie, a ich słowa nie mają logicznego sensu.
W Debel nie ma podobnego kościoła
Burmistrz Debel, Akl Naddaf, w rozmowie telefonicznej z AFP 3 czerwca 2026 r. zaprzeczył, jakoby w wiosce znajdował się kościół wyglądający jak ten widoczny w nagraniu.
Potwierdził to muhtar Boutros Al-Rai, wybieralny urzędnik lokalny podlegający libańskiemu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. „W Debel są dwa kościoły, które mieszkańcy dobrze znają: jeden to stary kościół, a drugi to nowy kościół Mar Gerges ( kościół Św. Jerzego), jednak wygląd żadnego z nich nie pasuje do tego co widzimy w opublikowanym wideo” – wyjaśnił agencji AFP 3 czerwca 2026 roku.
Udostępnił agencji AFP zdjęcia wnętrz obu kościołów, na których widać różnice między nimi a pomieszczeniami pokazanymi w analizowanym przez nas nagraniu.
Al-Rai zauważył, że wystrój wnętrza w omawianym nagraniu jest typowy dla kościołów prawosławnych, podczas gdy mieszkańcy miasteczka należą do maronickiego kościoła katolickiego. Solidarność z maronitami wyraził też papież Leon XIV.
Więcej zdjęć zabytkowego kościoła i nowego kościoła można obejrzeć w Mapach Google (zarchiwizowane linki tutaj i tutaj) i w relacjach prasowych tutaj.
Różnice w wystroju wnętrz kościołów maronickich i prawosławnych można zobaczyć na dwóch zdjęciach AFP przedstawiających dwie różne świątynie w Libanie:
Profesor architektury i archeologii na Uniwersytecie Ducha Świętego w Kaslik, na obrzeżach stolicy Libanu Hany Kahwagi-Janho, powiedział 5 czerwca 2026 r. agencji AFP, że nagranie, które stało się viralem, przedstawia „dziwną mieszankę” elementów wystroju, z których część jest typowo bizantyjska, a część katolicka (zarchiwizowany link).
Dodał, że ikony wyglądają na bizantyjskie, jednak ich układ nie pasuje do prawosławnego porządku liturgicznego i typowych ołtarzy świątyń prawosławnych.
Oprócz tego, że są one rozmieszczone w sposób przypadkowy na ścianach, obok nich znajdują się obrazy o tematyce typowej dla kościoła katolickiego. Zazwyczaj nie występują one razem.
Architekt, który pracował przy kilku projektach renowacji kościołów w Libanie, zauważa, że wnętrze widoczne na filmie nie przypomina żadnego z kościołów w Libanie. „Znam kościoły w mieście Debel i w ogóle nie przypominają one tego na filmie” – powiedział.
Kahwagi-Janho wspomina również o innym elemencie, który nie jest typowy dla libańskich kościołów. W pierwszych sekundach filmu widzimy granitową kolumnę, typową dla kościołów europejskich, zwłaszcza w okresie renesansu.
Copyright © AFP 2017-2026. Jakiekolwiek komercyjne wykorzystywanie powyższych treści wymaga subskrypcji serwisu. Więcej informacji znajdą Państwo pod tym linkiem.
Zastanawiasz się czy informacja jest prawdziwa? Napisz do nas. Sprawdzimy
Skontaktuj się z nami
