Materiał o rzekomym przeszukaniu mieszkania rodziców Zełenskiego to podróbka
- Opublikowano 14/07/2026, 10:31
- Przeczytasz w ciągu 5 minut
- Autor: Eduard STARKBAUER, AFP Słowacja
- Tłumaczenie: Maja CZARNECKA, AFP Polska
Od inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku, w ramach szerszych kampanii dezinformacyjnych Kremla prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i jego rodzina są regularnym celem fałszywych oskarżeń o defraudację zachodniej pomocy finansowej. Na początku lipca 2026 roku w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie wideo, które wyglądało jak materiał europejskiej stacji Euronews i informowało – powołując się na ukraińskie media – o rzekomym zatrzymaniu rodziców Zełenskiego oraz przeszukaniu ich mieszkania przez ukraińską agencję antykorupcyjną NABU. Przeprowadzona przez AFP analiza wykazała, że ścieżka dźwiękowa została stworzona przy użyciu sztucznej inteligencji. Zarówno NABU, redakcja Euronews jak i autorka rzekomego ukraińskiego artykułu potwierdzili, że relacja ta to sfabrykowany, fałszywy materiał.
„11 milionów dolarów na kontach rodziców Zelenskiego! NABU (ukraińskie biuro antykorupcyjne) znalazło kasę” – głosi post na Facebooku z 4 lipca 2026 roku wraz z wideo wyglądającym jak materiał informacyjny telewizji Euronews.
„Przeszukanie domu zostało w ostatniej chwili zatrzymane przez… oczywiście, biuro prezydenta” – dodaje użytkownik platformy X.
Nagranie udostępniły profile użytkownika systematycznie publikującego fałszywe treści na temat wojny w Ukrainie, przedstawiającego się jako „Kancelaria 'Centrum Usług Prawnych'” (Facebook, X, Instagram). CUP prowadzi blog z wiadomościami o Polsce i świecie, z których szereg AFP Sprawdzam obaliło w przeszłości( tutaj, tutaj).
Nagranie pojawiło się również na TikToku i Telegramie, gromadząc łącznie na różnych platformach ponad dwa tysiące udostępnień. Krążyły one też w wielu innych językach m.in. angielskim, francuskim, słowackim, czeskim i niderlandzkim.
W trwającym blisko minutę filmie widzimy u góry nazwę programu Europe Today oraz logo stacji Euronews a także zrzut z ukraińskiego portalu informacyjnego Ukrainska Pravda w wersji anglojęzycznej. Słyszymy mówiącego w języku angielskim lektora, który relacjonuje poszukiwania, zatrzymanie i późniejsze uwolnienie rodziców prezydenta Ukrainy przez wspomnianą ukraińską agencję antykorupcyjną.
„Według rzecznika NABU, przeszukanie, które miało miejsce 30 czerwca, było związane z podejrzeniami o unikanie płacenia podatków. W 2025 roku na konta bankowe pary rzekomo wpłynęło ponad 11 milionów dolarów, podczas gdy zatrzymany Ołeksandr Zełenski i jego żona byli przesłuchiwani w sprawie pochodzenia i charakteru tych środków” – słyszymy sztucznie brzmiący głos lektora.
Jednak przeprowadzona przez agencję AFP weryfikacja wykazała, że nagranie wideo, które stało się viralem, jak również cytowany w nim artykuł z ukraińskiego portalu informacyjnego, są sfabrykowane.
Nagranie podszywające się pod autentyczny materiał tv
„Europe Today” to codzienny poranny program informacyjny nadawany w telewizji Euronews, ze studia w Brukseli. Poświęcony jest tematyce europejskiej i wydarzeniom związanym z Unią Europejską.
Zapytany przez AFP, przedstawiciel Euronews potwierdził, że omawiany przez nas materiał nigdy nie został zrealizowany, wyemitowany ani udostępniony przez stację na żadnym z jej oficjalnych kanałów. W mailu do AFP z 7 lipca 2026 roku nazwał film „absolutnym oszustwem”.
W momencie, gdy w nagraniu słyszymy, że o sprawie poinformowały ukraińskie media, pojawia się zrzut ekranu przedstawiający rzekomy artykuł na portalu ukraińskiej gazety Ukrainska Pravda.
Nagłówek w języku angielskim, pod którym zamieszczono zdjęcie rodziców Zełenskiego, brzmi: „NABU przeszukuje mieszkanie rodziców Zełenskiego w ramach śledztwa w sprawie unikania płacenia podatków”, a pod zdjęciem widnieje podpis „Anastazja Protz”.
Układ graficzny strony z artykułem z viralowego nagrania (po lewej) w niczym nie przypomina layoutu tej strony internetowej. W prawdziwych artykułach na tej stronie tytuł znajduje się nad, a nie pod zdjęciem z miniatury. Jednocześnie wszystkie artykuły serwisu zawierają datę publikacji. Zdjęcie w rzekomym artykule z nagrania nie zawiera podpisu ze źródłem i opisem zdjęcia, standardowo publikowanych przez redakcję.
Przedstawiciel portalu Ukrainska Pravda w mailu z 6 lipca 2026 r do AFP określił rzekomy artykuł „fejkiem”.
AFP skontaktowała się także z Anastasią Prots, rzekomą autorką artykułu. „Nie napisałam ani nie opublikowałam takiego artykułu i żaden taki artykuł nigdy nie ukazał się na portalu Ukrainska Pravda” – napisała w wiadomości 6 lipca 2026 roku. Dziennikarka zwróciła uwagę, że jej nazwisko pisze się przez „s”. Niemniej jednak AFP ustaliła, że jej nazwisko było również błędnie zapisane w niektórych prawdziwych artykułach portalu.
Fragment nagrania z przedstawicielem NABU, które pojawia się w momencie, gdy lektor mówi o rzeczniku NABU, pochodzi z oficjalnego filmu opublikowanego na stronie agencji we wpisie na Facebooku z 11 maja 2026 r. W rzeczywistości mężczyzną tym jest Pawło Anatolijowycz Jerszow, który jest szefem wydziału śledczego NABU.
W materiale relacjonuje on że śledczy agencji odkryli zorganizowaną grupę, która miała wykorzystywać elitarną inwestycję budowlaną do legalizowania środków pochodzących z nielegalnych źródeł. Wśród osób objętych śledztwem znajdują się osoby z otoczenia Wołodymyra Zełenskiego, w tym były szef administracji prezydenckiej Andrij Jermak i jego były bliski współpracownik Timur Mindicz. Rodzice Zełenskiego nie są w ogóle wymienieni w tym filmie.
Pozostałe fragmenty m.in biegnący funkcjonariuze NABU pochodzą z niezwiązanego z tematem, autentycznego filmu rekrutacyjnego agencji zamieszczonego na profilach NABU na Facebooku i na platformie X pod koniec grudnia 2024. Materiał ten został przemontowany, oryginalny dźwięk usunięty.
Przeprowadziliśmy zaawansowane wyszukiwanie na stronie internetowej NABU oraz w mediach społecznościowych i nie znaleźliśmy żadnej wzmianki o rzekomym przeszukaniu ani śledztwie dotyczącym rodziców Zełenskiego. Nie informowały o nich również Euronews i Ukrainska Pravda.
Przedstawiciele NABU w e-mailu do AFP z dnia 6 lipca 2026 r. określili nagranie jako „fałszywe”.
Zdjęcia rodziców Zełenskiego, Ołeksandra i Rimmy, są autentyczne i pojawiały się już wcześniej w mediach np. w 2019 roku (tutaj lub tutaj). Fragment nagrania z matką Zełenskiego, zarejestrowany przed blokiem mieszkalnym w Krzywym Rogu, pochodzi z wywiadu na ukraińskim portalu informacyjnym Hromadske. Te same zdjęcia rodziców Zeleńskiego przy stole i fragment rozmowy matki pod blokiem pojawiły się w innym sfabrykowanym materiale podszywającym się pod saudyjską telewizję informującym o rzekomym zakupie nieruchomości w Dubaju, które AFP obaliła tutaj.
Audio wygenerowane przez AI
Analizę dźwięku nagrania przeprowadziliśmy przy użyciu dwóch narzędzi do rozpoznawania sztucznie wygenerowanego dźwięku.
Aplikacja Hiya do rozpoznawania sztucznie wygenerowanych połączeń głosowych, dołączona do wtyczki InVID-WeVerify, współtworzonej przez agencję AFP, wykazała 99-procentowe prawdopodobieństwo, że ścieżka dźwiękowa w filmie została stworzona przy użyciu sztucznej inteligencji. Analiza przy użyciu narzędzia Deepfake-total.com, stworzonego przez Instytut Fraunhofera ds. Bezpieczeństwa Stosowanego i Zintegrowanego, czołowej instytucji badawczej w Niemczech, wykazała detekcję na poziomie 99.8 procent.
Również ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CDC) oznaczyło nagranie jako fałszywe. W ostrzeżeniu na stronie napisano, że jest to typowa „metoda działania rosyjskiej dezinformacji zwanej 'Matrioszka', która polega na produkowaniu fałszywych publikacji podszywających się pod materiały znanych światowych mediów.”
Korupcja wokół Zełenskiego
Oprócz wspomnianej już wyżej operacji NABU związanej z praniem pieniędzy inwestowanych w budowę luksusowych rezydencji, w ostatnich latach oskarżono o nadużycia środków finansowych i korupcję kilku wysoko postawionych ukraińskich urzędników, a także współpracowników Wołodymyra Zełenskiego.
W listopadzie 2025 roku NABU, we współpracy ze Specjalną Jednostką Antykorupcyjną Prokuratury, w ramach operacji Midas wykryło aferę korupcyjną w ogarniętym wojną sektorze energetycznym. Służby antykorupcyjne zatrzymały kilku podejrzanych i przejęły znaczne sumy pieniędzy. Doradca prezydenta Andrij Jermak zrezygnował ze stanowiska po tym, jak funkcjonariusze NABU przeszukali jego dom w ramach jednej z 70 akcji antykorupcyjnych. Timur Mindicz, rzekomo bliski przyjaciel i partner biznesowy Zełenskiego, został zidentyfikowany jako domniemany pomysłodawca tego procederu.
W 2021 roku – przed rosyjską inwazją na Ukrainę – Zełenski został wymieniony w tzw. Pandora Papers, szeroko zakrojonym śledztwie prowadzonym przez Międzynarodowe Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych, które oskarżyło setki osób o ukrywanie aktywów w spółkach offshore. Śledztwo ujawniło, że od 2012 roku Zełenski posiadał zarejestrowane w Belize spółki offshore, które rzekomo zostały wykorzystane do zakupu trzech luksusowych nieruchomości w Londynie.
AFP obaliła inne przykłady sfabrykowanych materiałów podszywających się pod światowe media tutaj,tutaj.
Copyright © AFP 2017-2026. Jakiekolwiek komercyjne wykorzystywanie powyższych treści wymaga subskrypcji serwisu. Więcej informacji znajdą Państwo pod tym linkiem.
Zastanawiasz się czy informacja jest prawdziwa? Napisz do nas. Sprawdzimy
Skontaktuj się z nami
