Zdjęcie z Zełenskim stojącym za szybą kuloodporną zostało wygenerowane przez AI
- Opublikowano 24/07/2026, 12:43
- Przeczytasz w ciągu 5 minut
- Autor: Eduard STARKBAUER, AFP Słowacja
- Tłumaczenie: Maja CZARNECKA, AFP Polska
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotkał się z falą protestów i krytyki ze strony części wojska w lipcu 2026 roku po odwołaniu Mychajło Fiodorowa ze stanowiska ministra obrony. W tym kontekście w internecie pojawiło się zdjęcie rzekomo przedstawiające Zełenskiego za szybą kuloodporną. Obraz ten został jednak wygenerowany za pomocą narzędzia AI na bazie relacji z konferencji prasowej z ustępującym premierem Wielkiej Brytanii Keirem Starmerem z 16 lipca 2026 roku. Inne zdjęcia ze spotkania świadczą o tym że podczas konferencji Zełenski nie stał za szybą kuloodporną.
„Za szybą kuloodporną chowa się dyktator. Protesty przeciwko Zełenskiemu, korupcja, dymisja ministra obrony, zamach w Monako: niepohamowany prezydent Ukrainy wywołuje bezprecedensową falę protestów na ulicach Ukrainy..” – głosi post zamieszczony na Facebooku 18 lipca 2026 roku wraz ze zdjęciem, na którym widzimy prezydenta Zełenskiego stojącego za mównicą z napisem „Kijów” i datą 16 lipca 2026 roku, osłoniętego ze wszystkich stron kuloodporną szybą. W tle zabytkowy budynek.
To samo zdjęcie pojawiło się na platformie X (tutaj, tutaj), serwisie Threads. Było publikowane w innych językach po niemiecku, słowacku, w języku angielskim na prokremlowskiej stronie Pravda, która jest częścią rosyjskiej sieci dezinformacyjnej wymierzonej w kraje UE i USA. Źródłem publikacji na stronie z tym samym zdjęciem była dziennikarka Marina Achmedowa, objęta sankcjami Unii Europejskiej i innych krajów od lutego 2023 roku.
Korzystając z narzędzia Google Fact Check Explorer, agencja AFP ustaliła, że zdjęcie zostało po raz pierwszy opublikowane 16 lipca 2026 roku w poście na koncie na platformie X (posiadającym niebieski znaczek weryfikacji) o nazwie RussiaNews. Wpis po angielsku twierdził, że Zełenski przemawiał zza kuloodpornej szyby, odnosząc się do „chaotycznego odwołania ministra obrony Fiodorowa”.
W artykułach na stronie „Pravda” w języku angielskim i włoskim, w których zamieszczono ten sam obraz, znajduje się w adnotacja wskazująca, że jest ono fałszywe: „W sieci pojawiło się zdjęcie Zełenskiego stojącego za kuloodporną szybą. To fałszerstwo, ale przywódca kijowskiego reżimu jest nieustannie obiektem masowego trollingu”.
Agencja AFP ustaliła, że zdjęcie zostało stworzone przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji (AI) i że prezydent Ukrainy podczas swojego wystąpienia 16 lipca 2026 r. nie był chroniony ani kuloodporna osłoną, ani żadnym innym szkłem.
Konferencja prasowa z Keirem Starmerem
Na pulpicie, przy którym stoi prezydent widnieje napis w języku ukraińskim: „Kijów” wraz z datą „16 lipca 2026”. Tego dnia Zełenski po raz ostatni spotkał się z ustępującym brytyjskim premierem Keirem Starmerem podczas wspólnej konferencji prasowej zorganizowanej w ogrodach Pałacu Prezydenckiego w Kijowie, znanego jako Pałac Maryjski. Starmer, który otrzymał medal od Zełenskiego, zobowiązał się do dalszego wspierania Kijowa, mówiąc, że choć odchodzi z urzędu, wsparcie Wielkiej Brytanii dla Ukrainy „nigdy się nie zmieni”.
Te same charakterystyczne dla pałacu detale - jak turkusowa fasada, monumentalne schody oraz ozdobne zdobienia architektoniczne - widoczne są w wiralowej grafice.
Podczas konferencji prasowej Zełenski faktycznie odniósł się do dymisji Fedorowa oraz możliwego zastąpienia go przez Ihora Kłymenkę. Odniósł się także do napięć między Ministerstwem Obrony a dowództwem wojskowym (zarchiwizowany link).
„Naprawdę pragnąłem jedności. Partiom się to nie udało. I to nie tylko ich problem, to także mój. Nie uchylam się od odpowiedzialności”– powiedział prezydent. „Ale sytuacja jest taka, jaka jest i w takiej sytuacji wyjściem jest albo jedna, albo druga strona, bo beze mnie nie usiądą do jednego stołu”.
Zełenski mówił dalej (czas nagrania ok 27:28) że Ukraińcy mieli prawo protestować po dymisji ministra obrony. „Rozumiem, słucham i reaguję na to, co mówi społeczeństwo. Walczymy o wolność i demokrację. Ludzie robią, co chcą. Chcieli wyjść na ulice i mieli do tego prawo” – powiedział.
Ten cytat odnajdujemy w niektórych postach w języku polskim.
Podczas spotkania obaj przywódcy odwiedzili również Ścianę Pamięci Ukrainy w centrum Kijowa. Również w tym niejscu ukraiński prezydent nie był chroniony żadną osłoną.
Obraz AI
Obecni na konferencji prasowej dziennikarze AFP wykonali kilka zdjęć, które potwierdzają, że wokół mównicy Zełenskiego nie była ustawiona kuloodporna osłona. Porównanie z obrazem z viralowego wpisu ujawnia również rozbieżność w kącie ujęcia: mównica Zełenskiego była ustawiona równolegle do fasady pałacu, a nie obrócona bokiem, jak widać na przerobionym graficznie obrazie. Na nagraniu konferencji prasowej opublikowanym na YouTube również nie widać szkła ochronnego.
Porównaliśmy wygenerowane przez AI zdjęcie z viralowych postów z oficjalnymi zdjęciami tylnej fasady pałacu, dostępnymi na oficjalnej stronie internetowej Pałacu Prezydenckiego i na kijowskim portalu turystycznym i zauważyliśmy kilka różnic.
Po lewej stronie fasady na viralowym zdjęciu widzimy nad oknem detal, który w rzeczywistości wygląda inaczej w tej części budynku. Wokół niego i nad nim widoczne są niepasujące elementy, których nie ma w prawdziwym budynku. Tuż pod balustradą, nad łukiem znajduje się lampa, której w rzeczywistości nie ma w tym miejscu.
Dodatkowo schody w wygenerowanym przez sztuczną inteligencję obrazie - w nienaturalnym kształcie - mają inny wygląd niż w rzeczywistości.
Agencja AFP zbadała obraz za pomocą narzędzia do detekcji sztucznej inteligencji (AI) firmy OpenAI, które identyfikuje niewidoczne znaki wodne SynthID na obrazach utworzonych za pomocą oprogramowania OpenAI. Analiza wykazała, że obraz został utworzony „za pomocą narzędzi OpenAI”.
Przeanalizowaliśmy również drugie zdjęcie dołączone do niektórych postów. Odwrotne wyszukiwanie obrazu tego zdjęcia pozwoliło nam ustalić, że jest to prawdziwe zdjęcie wykonane podczas konferencji prasowej prezydenta 3 czerwca 2026 roku w tym samym miejscu w Kijowie.
Napięta atmosfera na Ukrainie
Prezydent Zełenski stanął w obliczu fali protestów po odwołaniu popularnego ministra obrony Mychajły Fiodorowa, mianowanego sześć miesięcy temu w celu digitalizacji i modernizacji armii wyczerpanej czterema latami obrony przed rosyjskimi atakami. W stolicy, Kijowie, reporterzy AFP widzieli tysiące demonstrantów protestujących w obronie Fiodorowa, śpiewających hymn Ukrainy i niosących transparenty.
Zaostrzający się spór w kierownictwie kraju może wprowadzić niepewność co do wysiłków wojennych w czasie, gdy Ukraina w ostatnich miesiącach znajdowała się w jednej ze swoich najkorzystniejszych sytuacji.
Fiodorow, po tym, jak został zmuszony do rezygnacji, oskarżył naczelnego dowódcę ukraińskich sił zbrojnych, Syrskiego, o dzielenie kraju. „Zamiast znaleźć sposób na asymetryczne pokonanie Rosji – co jest zadaniem naczelnego dowódcy – znalazł sposób na podział kraju” – powiedział Fiodorow dziennikarzom, w tym agencji AFP. Sam Zełenski wezwał do „jedności” w tej kwestii, twierdząc, że obie strony – Ministerstwo Obrony i dowództwo armii – praktycznie nie miały ze sobą kontaktu.
Lokalne media donosiły też o protestach w kilku innych miastach, m.in. we Lwowie, Odessie i Dnieprze – tutaj lub tutaj. W momencie publikacji tego artykułu były to najdłużej trwające demonstracje i najbardziej bezpośrednio związane z wojną.
21 lipca Zełenski odwołał Syrskiego i mianował na jego miejsce generała Mychajła Drapatego.
Copyright © AFP 2017-2026. Jakiekolwiek komercyjne wykorzystywanie powyższych treści wymaga subskrypcji serwisu. Więcej informacji znajdą Państwo pod tym linkiem.
Zastanawiasz się czy informacja jest prawdziwa? Napisz do nas. Sprawdzimy
Skontaktuj się z nami
