Mikrobiolodzy: grzyby i bakterie na fotografii nie mają związku z noszeniem maseczki

Copyright © AFP 2017-2020. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Fotografia, na której widać kolonie grzybów i bakterii w naczyniu laboratoryjnym, była udostępniana tysiące razy na Facebooku razem z twierdzeniem, że „noszenie maseczek jest niebezpieczne, ponieważ mogą prowadzić do rozwoju grzybów, bakterii i pleśni”. Teza jest niewłaściwa, ponieważ jak wskazują mikrobiolodzy noszenie maseczki może sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów jeśli nie dbamy o higienę. Tymczasem fotografia dołączona do materiału nie pokazuje mikroorganizmów, które gromadzą się pod maseczką, a mikroby namnożone na przeterminowanym posiłku.

Post został opublikowany na Facebooku 20 września (1, 2, 3, 4) i był udostępniany prawie 3 tys. razy. Według publikacji noszenie maseczek jest niebezpieczne, ponieważ może doprowadzić do rozwinięcia grzybów, pleśni i bakterii. Cytowane jest również badanie szwajcarskiego magazynu, które wykazało, że „na czternastu z dwudziestu maseczek znaleziono gronkowce, które mogą powodować zapalenie płuc i mózgu”.

Zrzut ekranu z Facebooka z 13 października 2020 roku

Publikacja z tym samym zdjęciem była udostępniana również w języku angielskim, serbskim, czeskim i słowackim.

Od soboty 10 października 2020 r. w Polsce maseczki trzeba nosić w całym kraju w przestrzeni publicznej, m.in. w sklepach, autobusach, na ulicach, szkołach, przychodniach, na targowiskach oraz w zakładach pracy.

Noszenie maseczek w Niemczech jest obowiązkowe – Prawda

Obowiązek zasłaniania twarzy jest obowiązkowy w całych Niemczech od 27 kwietnia 2020 roku. Maseczki należy nosić podczas robienia zakupów, a także w komunikacji publicznej. Nakaz dotyczy również budynków użyteczności publicznej. Większość krajów związkowych nie uznaje przyłbic jako skutecznego zakrycia twarzy. W przypadku przebywania w miejscu, gdzie obowiązuje nakaz noszenia maseczki, bez jej posiadania, należy liczyć się z mandatem. Kwota jest zależna od regulacji danego kraju związkowego.

Podczas podróży samochodem przez Niemcy kierowca nie powinien mieć nałożonej maseczki. Twarz kierowcy musi być rozpoznawalna.

Noszenie maseczek sprzyja rozwojowi bakterii i grzybów – Fałsz

Informacja zawarta w poście jest niekompletna. Opublikowany na Facebooku materiał cytuje artykuł szwajcarskiego magazynu konsumenckiego „K-Tipp”. Jednak teza artykułu nie jest o tym, że noszenie maseczek prowadzi do chorób. Artykuł wskazuje przede wszystkim, że długotrwałe noszenie maseczek jednorazowych oraz brak higieny prowadzi do rozwoju bakterii i grzybów.

„Bakterie i pleśń szybko namnażają się pod maseczką. Dlatego po użyciu jednorazowej maseczki należy umyć ręce natychmiast po jej dotknięciu” – czytamy w artykule. Tekst alarmuje, że niehigieniczne jest również noszenie maseczek w kieszeni.

Mikrobiolodzy – jak czytamy dalej – wykazali obecność gronkowców na czternastu zbadanych maseczkach. Z kolei pleśń i drożdże odkryli na piętnastu z dwudziestu badanych.

Skąd bakterie i grzyby? „Dostały się na maseczkę przez dotykanie jej, gdy osoba dotknęła materiału nieumytymi rękoma” – czytamy. Z artykułu również dowiadujemy się, że niektóre osoby nosiły jedną maseczkę aż trzy tygodnie. Tłumaczyły, że nie mogą sobie pozwolić na zmianę maseczki kilka razy dziennie. Z kolei inni twierdzili, że nie chcą produkować niepotrzebnych odpadów.

Badania pokazały, że ważna jest regularna zmiana maseczki. To nie maseczka jest nośnikiem bakterii i grzybów, a jej zawilgocenie i ciepło oraz brak higieny.

Zdaniem ekspertów

Noszenie maseczki nie sprzyja infekcjom grzybiczym. – Poważne infekcje grzybicze są rzadkie – mówi Françoise Dromer, kierowniczka Oddziału Mykologii Molekularnej i Krajowego Centrum Referencyjnego ds. Inwazyjnych Grzybic i Grzybów w Instytucie Pasteura we Francji. – W zalecanych warunkach użytkowania, nie ma możliwości rozwoju grzybów w maseczce – zapewnia.

Jak powinna wyglądać prawidłowa higiena? Dr Michał Sutkowski, rzecznik prasowy Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, tłumaczy, że największa „bomba biologiczna” tworzy się wtedy, gdy maseczka jest noszona zbyt długo, ponieważ w wydychanym przez nas powietrzu znajdują się różne drobnoustroje. – Jeśli podczas noszenia maseczki chirurgicznej kaszlemy lub dużo mówimy, to zużyjemy ją w przeciągu piętnastu minut. Jeśli nie, to można ją nosić nawet dwie godziny – przekonuje i podkreśla, że najważniejsze, by maseczek nie nosić długo.

Jeśli nosimy inne maseczki, to ważne, by były wykonane z materiału, który można wyprać w temperaturze powyżej 60 stopni Celsjusza. Po powrocie do domu należy maseczkę zdjąć jedynie przy pomocy troczków i gumek. Jeśli nie mamy możliwości zrobienia tego od razu, to trzeba ją zabezpieczyć i umieścić osobno np. w jakimś woreczku, który potem wyrzucimy. Po wypraniu należy ją później wyprasować.

Cząsteczki koronawirusa przenoszą się poprzez kontakt z zakażoną osobą głównie poprzez kropelki wydzielane podczas kaszlu, kichania czy rozmowy. Według badań Amerykańskiego Centrum ds. Zwalczania i Zapobiegania Chorobom (CDC) połowa przypadków zakażenia wirusem Covid-19 nastąpiła przed wystąpieniem objawów u osób zakażonych, co ułatwia rozprzestrzenianie się wirusa. Dlatego tak ważne jest noszenie maseczek, ponieważ działają one jak fizyczna bariera ograniczająca rozprzestrzenianie się cząsteczek wirusa od osób zakażonych, które nie są świadome swojej choroby.

Szalka Petriego

Co zatem pokazuje fotografia? Emad El-Omar, profesor medycyny z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney (UNSW) powiedział dziennikarzom AFP, że obrazek jest mylący, ponieważ przedstawia „mocno zanieczyszczony i stary posiłek, który psuje się od dłuższego czasu”. – Szalka Petriego pokazuje grzyby oraz bakterie, które długi czas mogły rozwijać się na zanieczyszczonym pleśnią posiłku – podkreśla El-Omar, który jest również dyrektorem Centrum Badań nad Mikrobami w Australii.

– Na fotografii nie widać mikroorganizmów, które mogłyby powstawać na maseczce. Mówi o tym choćby duża liczba kolonii grzybów widoczna na zdjęciu, które nie powstają w okolicach ust czy gardła – mówi dr Richard E. Davis, dyrektor regionalny mikrobiologii z Centrum Medycznego (Providence Sacred Heart Medical Center) w Waszyngtonie.

AFP nie udało się odnaleźć oryginalnego źródła obrazu.

AFP sprawdziła i zweryfikowała mnóstwo nieprawdziwych informacji związanych z noszeniem maseczek. Wiele z nich dostępnych jest na naszej stronie (1, 2, 3).

Tłumaczenie:
Natalia Sawka
KORONAWIRUS