Materiał z przekazem że Zełenska nosiła skradziony naszyjnik Lalique został sfabrykowany
- Opublikowano 29/07/2026, 16:30
- Przeczytasz w ciągu 5 minut
- Autor: Eduard STARKBAUER, AFP Słowacja
- Tłumaczenie: Maja CZARNECKA, AFP Polska
Od pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku, żona prezydenta Ukrainy Olena Zełenska jest regularnym celem kampanii dezinformacyjnych Kremla. Pod koniec lipca 2026 roku w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie wideo, które wyglądało jak materiał BBC na którym Pierwsza Dama Ukrainy była rzekomo widziana podczas uroczystej kolacji w Paryżu 13 lipca 2026 roku ze skradzionym naszyjnikiem Lalique na szyi. Nagranie stało się viralem wkrótce po niedawnej kradzieży secesyjnej biżuterii z Muzeum Lalique w Alzacji o wartości kilku milionów euro.
„Zawieszka skradziona z muzeum Lalique odnaleziona na szyi Zelenskiej” – głosi post zamieszczony 23 lipca 2026 roku przez polskojęzyczny profil na Facebooku należący do Międzynarodowego Radia Białoruś wraz z wideo wyglądającym jak materiał informacyjny brytyjskiej stacji BBC. Post zgromadził ponad 200 udostępnień.
Objęta sankcjami Unii europejskiej białoruska stacja pisze dalej że„podczas wizyty Zelenskiego i jego żony w Paryżu, gdzie wzięli udział w wydarzeniu 'Koalicji chętnych', francuscy fotografowie zauważyli na szyi Zelenskiej zawieszkę, która wyglądała niemal identycznie jak słynna 'Kobieta-libellula' autorstwa francuskiego artysty René Lalique”. Dowodem tego ma być minutowy materiał z logo BBC.
Nagranie z tym samym przekazem pojawiło się również na Tik Toku, Telegramie i X a także w wielu innych językach m.in. angielskim, słowackim, czeskim a także po rosyjsku, na kanale mołdawskim i na prokremlowskim kanale. anglojęzycznym.
W nagraniu słyszymy kobiecy głos przypominający robota, mówiący po angielsku z amerykańskim akcentem. Rzekomy materiał informacyjny rozpoczyna się od stwierdzenia, że „5 lipca z Muzeum Lalique'a we Francji skradziono biżuterię wartą miliony euro”. Dodano, że wśród skradzionych przedmiotów znajdowała się „Ważka, broszka secesyjna wykonana przez francuskiego jubilera René Lalique'a około 1898 roku”.
W materiale twierdzi się, że kilka dni po kradzieży „francuscy fotografowie uchwycili ukraińską Pierwszą Damę Olenę Zełenską (na nagraniu jej imię wymawia się „Alina”) z wisiorkiem, który wyglądał identycznie, jak skradziona biżuteria”. Mieli zauważyć to przy okazji spotkań Koalicji Chętnych, grupy zrzeszającej sojuszników Ukrainy, w którym uczestniczył Wołodymyr Zełenski wraz z małżonką.
Audio wygenerowane przez AI
Nie znaleźliśmy podobnego materiału na stronie internetowej BBC ani na kanale YouTube BBC News. Co więcej, zaawansowane wyszukiwanie według słów kluczowych nie ujawniło żadnych publicznie dostępnych dowodów na to, że BBC informowało o kradzieży w Muzeum Lalique we Francji. Nie udało nam się również znaleźć żadnych wiarygodnych doniesień medialnych o tym by ujawniono skradzioną biżuterię u Oleny Zeleńskiej.
Dział prasowy BBC potwierdził agencji AFP w mailu z 24 lipca 2026 r., że krążące w sieci posty z nagraniem są „fałszywe”.
Poddaliśmy analizie ścieżkę audio z nagrania za pomocą narzędzia Hiya dołączonego do rozszerzenia InVID-WeVerify, która służy do rozpoznawania sztucznie wygenerowanych połączeń głosowych. Wykazała 99-procentowe prawdopodobieństwo, że ścieżka dźwiękowa w filmie została stworzona przy użyciu sztucznej inteligencji.
Wynik pokrywa się z analizą nagrania audio przeprowadzoną przez AFP, która wykazała, że głos brzmi jak robot i jak dźwięk stworzony syntetycznie a także z analizą przeprowadzoną przez AFP przy użyciu narzędzia Deepfake-total.com, stworzonego przez Instytut Fraunhofera ds. Bezpieczeństwa Stosowanego i Zintegrowanego, czołowej instytucji badawczej w Niemczech, która wykazała 91 procent prawdopodobieństwa że dźwięk jest sztuczny.
Odwrotne wyszukiwanie wideo poszczególnych klatek z nagrania pozwoliło nam stwierdzić, że początkowa sekwencja rzekomego materiału BBC zawiera kilka ilustracji pokazujących muzeum i wisiorek na białym tle, identycznych jak te które wykorzystano w nagraniu opublikowanym przez francuski portal Mosaïk Cristal w kontekście ostatniej kradzieży w muzeum. Fragment ten w opisany jest jako „materiał archiwalny”. W nagraniu są też ujęcia pokazujące jubilera René Lalique i jego dzieła prezentowane w muzeum, jednak nie ma ujęcia Oleny Zelenskiej - z wisiorkim na bluzce - po tym jak wysiadła z mężem z samochodu.
Ten konkretny fragment nagrania zarejestrowano 14 lipca 2026 roku przy okazji przybycia pary do Paryża na obchody Święta narodowego. Nagranie z wydarzenia jest dostępne tutaj. Agencja AFP również opublikowała relację z uroczystości z udziałem zaproszonych gości.
W dalszej części sfabrykowanego nagrania widzimy ukraińską parę prezydencką stojącą przed kompanią honorową i flagami. Jednak w tej części nagrania Ołena Zełenska ma na sobie inny strój i już widać na jej szyi wspomniany wisiorek.
Ujęcia z viralowego nagrania przedstawiające Zełenskiego z żoną na czerwonym dywanie przed oddziałem żołnierzy, pokrywają się ze zdjęciami wykonanymi przez agencję AFP 13 lipca 2026 r. Jednak na autentycznych fotografiach nie widać wisiorka na szyi pierwszej damy Ukrainy.
Nagranie rzeczywiście pokazuje przyjazd pary na kolację zorganizowaną z okazji spotkania Koalicji Chętnych w Pałacu Elizejskim 13 lipca 2026 roku. Materiał z przyjazdu pary, udostępniony przez agencje informacyjne na zasadach press pool, zawiera identyczne ujęcie z tego samego kąta (po prawej poniżej). Na autentycznym nagraniu również nie widać żadnego wisiorka na szyi Oleny Zełenskiej.
Ten element został cyfrowo wklejony lub wygenerowany przy użyciu technologii deepfake.
Pełna wersja filmu, która pod każdym względem, z wyjątkiem zwiastuna, pasuje do sfabrykowanego nagrania z viralowych postów, jest dostępna także w innych mediach. Tę samą scenę przybycia pary do Pałacu Elizejskiego, w której nie widać wisiorka na bluzce, można zobaczyć od 33. minuty na nagraniu agencji Associated Press (AP).
Skradziona biżuteria
Wczesnym rankiem 5 lipca 2026 roku grupa zamaskowanych złodziei wtargnęła do Muzeum Lalique, w Alzacji i ukradła 27 sztuk biżuterii o wartości szacowanej na 4,5 miliona euro. Christian Dorschner, burmistrz Wingen-sur-Moder, miejscowości położonej około 60 kilometrów na północny zachód od Strasburga, zasugerował, że za kradzieżą może stać prywatna firma ochroniarska zatrudniona przez muzeum.
Była to kolejna kradzież z całej serii włamań do francuskich placówek muzealnych po spektakularnym napadzie na Luwr w Paryżu w październiku 2025 roku.
Wisiorek przedstawiony w sfabrykowanym nagraniu rzeczywiście znajdował się wśród skradzionej biżuterii. W poście na swoim profilu Facebooku z 8 lipca 2026 roku muzeum napisało że skradziony przedmiot był „pierwszym eksponatem pozyskanym w ramach przygotowań do otwarcia muzeum”.
„Zespół muzeum nawiązał więc z nim szczególną więź i ma nadzieję, że pewnego dnia zostanie on odnaleziony” – czytamy w oświadczeniu.
W momencie publikacji naszego artykułu, nie udało nam się znaleźć w wyszukiwarce Google żadnych informacji wskazujących na odzyskanie skradzionej biżuterii lub na identyfikację sprawców kradzieży a muzeum pozostawało tymczasowo zamknięte.
W związku z serią kradzieży w muzeach we Francji francuskie ministerstwo kultury zaleciło placówkom czasowe wycofanie z ekspozycji najcenniejszych eksponatów, dopóki nie zostanie zapewniona ich lepsza ochrona.
W kwietniu 2026 roku agencja AFP opisała podobny mechanizm dezinformacyjny ze sfabrykowanym materiałem BBC News, który fałszywie twierdził, że skradziony obraz Cézanne'a „Filiżanka i półmisek z wiśniami” pojawił się w gabinecie prezydenta Ukrainy.
AFP obaliła więcej przykładów sfabrykowanych materiałów podszywających się pod światowe media tutaj, tutaj lub tutaj).
Ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CDC) również oznaczyło nagranie jako fałszywe, a projekt Gnida uznał je za część kampanii dezinformacyjnej Storm-1516 wymierzonej we Francję i Ukrainę.
Więcj naszych weryfikacji na temat wojny w Ukrainie tutaj a na temat dezinformacji z użyciem AI tutaj.
Copyright © AFP 2017-2026. Jakiekolwiek komercyjne wykorzystywanie powyższych treści wymaga subskrypcji serwisu. Więcej informacji znajdą Państwo pod tym linkiem.
Zastanawiasz się czy informacja jest prawdziwa? Napisz do nas. Sprawdzimy
Skontaktuj się z nami
